บทที่ 4 ลำไส้์

 

ลำไส้เล็ก

ในกายวิภาคศาสตร์, ลำไส้ เป็นส่วนหนึงในทางเดินอาหารต่อจากกระเพาะอาหารไปสู่ทวารหนัก ในมนุษย์และสัตว์ส่วนใหญ่ ลำไส้แบ่งออกเป็นสองส่วน คือ ลำไส้เล็ก และ ลำไส้ใหญ่ ในมนษุย์สามารถแบ่งลำไส้เล็กเป็นส่วนๆ ได้แก่ ลำไส้เล็กส่วนต้น (Duodenum) , ลำไส้เล็กส่วนกลาง (Jejunum) , ลำไส้เล็กส่วนปลาย (Ileum) ส่วนลำไส้ใหญ่แบ่งได้เป็น ลำไส้ใหญ่ส่วนต้น (Cecum) และ ลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย (Colon)

ลำไส้เล็ก

เป็นอวัยวะในร่างกายซึ่งทำหน้าที่ ย่อย acid chyme และทำหน้าที่ดูดซึมอาหาร และนำย่อยใน small intestine นั้น เกิดจากนำย่อยจาก น้ำย่อยที่มาจากตับอ่อน (Pancreastics Secrection) และ น้ำย่อยที่มาจาก small intestine เอง การย่อยและการดูดซึมอาหารภายในลำใส้เล็กส่วนต้นนั้น จะมีกระบวนการที่ซับซ้อน
ความยาวของลำใส้เล็กประมาณ 3.3 เมตร
อ้างอิง

  1. ^ สื่อด้านสรีรวิทยาของวิทยาลัยแพทยศาสตร์แห่งจอร์เจีย (MCG) 6/6ch2/s6ch2_30(อังกฤษ)

ลำไส้เล็ก

การย่อยอาหารที่ลำไส้เล็ก ( small intestine )
      การย่อยอาหารและดูดซึมสารอาหารส่วนใหญ่เกิดขึ้นที่นี่ ลำไส้เล็กมีรูปร่างเป็นท่อยาวประมาณ 15 ฟุต มีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 นิ้ว แบ่งออกเป็น 3 ตอน คือ ตอนต้น ตอนกลาง และตอนปลาย ผนังด้านในของลำไส้เล็กจะมีส่วนที่ยื่นออกมาจำนวนมากเรียกว่า วิลไล(villi) ภายในวิลไลมีเส้นเลือดฝอยและน้ำเหลืองช่วยดูดซึมอาหารที่มีโมเลกุลขนาดเล็กเข้าสู่เซลล์
    การย่อยอาหารในลำไส้เล็ก เป็นการย่อยขั้นสุดท้าย ซึ่งต้องอาศัยเอ็นไซม์จากลำไส้เล็กเองและจากตับอ่อน ในการย่อยอาหารประเภทแป้ง ไขมัน และโปรตีน นอกจากนี้ยังมีน้ำดี ซึ่งสร้างโดยตับ และสะสมไว้ในถุงน้ำดี อาหารที่ย่อยแล้วซึมเข้าไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย อาหารที่เหลือจากการถูกดูดซึมจะเคลื่อนที่ลงสู่ลำไส้ใหญ่ เพื่อถ่ายออกจากร่างกายเป็นอุจจาระต่อไป
   ในลำไส้เล็กจะมีเอนไซม์และสารต่างๆที่จำเป็นต่อการย่อยสารอาหารหลายประเภท โดยเอนไซม์และสารเหล่านี้ถูกสร้างที่อวัยวะต่างๆ ดังนี้
   aniblue12_next.gifลำไส้เล็ก สร้างเอนไซม์ ชื่อ มอลเตส  แลกเตส และ ซูเครส สำหรับย่อยสารอาหารคาร์โบไฮเดรตประเภทน้ำตาล
 aniblue12_next.gif ตับอ่อน สร้างเอนไซม์ ชื่อ ทริปซิน สำหรับย่อยสารอาหาร โปรตีน และ ไลเปส สำหรับย่อยสารอาหารไขมัน
aniblue12_next.gifตับ มีการสร้างน้ำดีแล้วส่งไปเก็บไว้ในถงน้ำดี โดยถุงน้ำดีจะมีท่อติดต่อกับลำไส้เล็ก เมื่ออาหารถูกส่งผ่านมายังลำไส้เล็กจะมีการกระตุ้นให้ถุงน้ำดีหลั่งน้ำดีออกมา สำหรับน้ำดีทำหน้าที่กระจายสารอาหารไขมันให้แตกตัวเป็นเม็ดเล็กๆก่อน เพื่อให้สะดวกต่อการย่อยของเอนไซม์ไลเปสจากตับอ่อนอีกทีหนึ่ง
         เอนไซม์และสารต่างๆที่ใช้ในการย่อยอาหารในลำไส้เล็กทำหน้าที่ได้ดีในภาวะเป็นเบส สารอาหารต่างๆถูกย่อยในลำไส้เล็กจะมีขนาดอนุภาคเล็กที่สุดจนสามารถแพร่ผ่านผนังของลำไส้เล็กเข้าสู่หลอดเลือด เพื่อนำไปเลี้ยงเซลล์ต่างๆของร่างกายได้
 โครงสร้างของลำไส้เล็ก 
     ลำไส้เล็กของคนมีลักษณะคล้ายท่อขดไปมาอยู่ในช่องท้องแบ่งเป็น  3  ตอน คือ

     ดูโอดีนัม  (Duodenum)  ยาวประมาณ  30 เซนติเมตร  มีรูปร่างเหมือนตัวยูคลุมอยู่รอบๆบริเวณส่วนหัวของตับอ่อน  (Pancreas)  ภายในดูโอดีนัมมีต่อมสร้างน้ำย่อยและเป็นตำแหน่งที่ของเหลวจากตับอ่อนและน้ำดีจากตับมาเปิดเข้า  จึงเป็นตำแหน่งที่มีการย่อยเกิดขึ้นมากที่สุด

     เจจูนัม  (Jejunum)  ยาวประมาณ  2  ใน  6  ของลำไส้เล็กหรือประมาณ  3-4 เมตร

     ไอเลียม  (Ileum)  เป็นลำไส้เล็กส่วนสุดท้ายปลายสุดของไอเลียมต่อกับลำไส้ใหญ่

บริเวณลำไส้ตอนต้น  (Duodenum)  จะมีน้ำย่อยจากสามแหล่งมาผสมกับไคม์Chyme  =  อาหารที่คลุกเคล้ากับน้ำย่อยและถูกย่อยไปบางส่วน  มีลักษณะคล้ายซุปข้นๆ)  ได้แก่น้ำย่อยจากผนังลำไส้เล็ก  (Intestinal Juice)น้ำย่อยจากตับอ่อน  (Pancreatic Juice)น้ำดี  (Bile)  จากตับ  (Liver)  (ซึ่งนำมาเก็บไว้ที่ถุงน้ำดี

 

ลำไส้ใหญ่

เป็นอวัยวะที่อยู่ในระบบทางเดินอาหาร ลำไส้ใหญ่ของคนมีความยาวประมาณ 1.5 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 6 เซนติเมคร แบ่งออกเป็น3ส่วน คือ

  • กระเปาะลำไส้ใหญ่หรือซีกัม (Caecum) เป็นลำไส้ใหญ่ส่วนแรก ต่อจากลำไส้เล็กส่วนไอเลียม ทำหน้าที่รับกากอาหารจากลำไส้เล็ก ที่ซีกัมมีส่วนของไส้ติ่ง (Vermifrom appendix) ยื่นออกมา
  • โคลอน (Colon) เป็นลำไส้ใหญ่ส่วนที่ยาวที่สุดประกอบด้วยลำไส้ใหญ่ขวา ลำไส้ใหญ่กลาง และลำไส้ใหญ่ซ้าย มีหน้าที่ดูดซึมน้ำและพวกวิตามินบี12 ที่แบคที่เรียในลำไส้ใหญ่สร้างขึ้น และขับกากอาหารเข้าสู่ลำไส้ใหญ่ส่วนต่อไป
  • ไส้ตรงหรือเรกทัม (Rectum) เมื่อกากอาหารเข้าสู่ไส้ตรงจะทำให้เกิดความรู้สึกอยากถ่ายขึ้น เพราะความดันในไส้ตรงเพิ่มขึ้นเป็นผลทำให้กล้ามเนื้อหูรูดที่ทวารหนักอันใน ซึ่งทำงานนอกอำนาจจิตใจเปิดออก แต่กล้ามเนื้อหูรูดที่ทวารหนักอันนอกเปิดออกเมื่อร่างกายต้องการ ซึ่งจะทำให้เกิดการถ่ายอุจจาระออกทางทวารหนัก (Anus) ต่อไป

อ้างอิง
1. คู่มือสาระการเรียนรู้พื้นฐานและเพิ่มเติมชีววิทยา โดย ผศ.ประสงค์ หลำสะอาด,ผศ.ดร.จิตเกษม หลำสะอาด

 ลำไส้ใหญ่

สำไส้ใหญ่  มีความยาวประมาณ  1.50 เมตร  กว้างประมาณ  6  เซนติเมตร  แบ่งออกเป็น  3  ส่วนคือ

              ส่วนที่ 1 ซีกัม  (Caecum)  เป็นลำไส้ใหญ่ส่วนต้น  ยาวประมาณ  6.3-7.5 เซนติเมตร  มีไส้ติ่ง  (Appendix)  ยื่นออกมาขนาดราวนิ้วก้อย  (ยาวประมาณ  3  นิ้ว)  เหนือท้องน้อย  ทางด้านขวา  ไส้ติ่งถือว่าเป็นต่อมน้ำเหลืองชนิดหนึ่ง  ในสัตว์กินพืชจะมีขนาดยาว  ทำหน้าที่ช่วยในการย่อยอาหารในคนไม่มีประโยชน์  ถ้าอักเสบต้องรีบผ่าตัดออกโดยเร็ว

อ้างอิง

นางพรรณี  ประยุง
โรงเรียนศึกษานารี  เขตธนบุรี  กรุงเทพมหานคร
Copyright(c) 2004 Ms. Phunnee Prayoong All  right reserved.

 

กลับหน้าหลัก

บทเรียนออนไลน์ พัฒนาโดย นางเยาวรัตน์ ช่างด้วง สาขาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา