บทที่4

อาณาจักรสัตว์

Kingdom Animal

อาณาจักรสัตว์ (Kingdom Animal) เป็นสิ่งมีชีวิตพวกที่นิวเคลียสมีผนังห่อหุ้ม ประกอบด้วย หลายเซลล์มีการแบ่งหน้าที่ของแต่ละเซลล์เพื่อทำหน้าที่เฉพาะอย่างแบบถาวร ไม่มีคลอโรฟิลล์ สร้างอาหารเองไม่ได้ ดำรงชีวิตได้หลายลักษณะทั้งบนบกในน้ำ และบางชนิดเป็นปรสิต อาณาจักรนี้ได้แก่สัตว์ทุกชนิด ตั้งแต่สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังจนถึงสัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง ได้แก่ พยาธิใบไม้ กบ ลิง กระต่าย ดาวทะเล แมงดาทะเล พลานาเรีย หอย2ฝา แมลงสาบ

ลักษณะร่วมที่สำคัญของพวกสัตว์

1. เป็นสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ที่สร้าวอาหารเองไม่ได้ ( many celled heterotroph ) ส่วนใหญ่ดำรงชีวิตโดยกินอาหาร
ทางปาก ( ingestion )
2. ส่วนใหญ่เคลื่อนที่ตอบสนองต่อสิ่งเร้าได้รวดเร็ว ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการออกหาอาหาร การเคลื่อนที่เกิดจากการ
หดตัวของเซลล์กล้ามเนื้อ เเละถูกควบคุมด้วยระบบประสาท
3. สัตว์ทุกชนิดยกเว้นปรสิต มีช่องในร่างการที่บุผิวด้วยเซลล์ที่ทำหน้าที่ย่อยเเละดูดซึมอาหาร ( digestive cavity )
4. ร่างกายสัตว์ทุกชนิดประกอบด้วย เนื้อเยื่ออย่างน้อย 2 ชั้น ชั้นนอก ( ectoderm ) เเละชั้นใน ( endoderm )
ซึ่งบุทางเดินอาหาร เเต่สัตว์ส่วนใหญ่ร่างกายประกอบด้วยเนื้อเยื่อ 3 ชั้น คือ มีชั้นกลาง ( mesoderm ) ด้วยเเละส่วน
ใหญ่มีช่องลำตัว ( coelom ) ซึ่งเป็นช่องในเนื้อเยื่อชั้นกลาง
5. ร่างกายสัตว์เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่ จะมีขนาดเเละรูปร่างคงที่
6. ร่างกายสัตว์ต้องมีการกำจัดของเสียที่เกิดจากการเมตาบอลิซึมของเซลล์ ( ได้เเก่ คาร์บอนไดออกไซด์ เเละของเสีย
ไนโตรเจน ) ออกจากร่างกาย สัตว์ขนาดใหญ่จะมีระบบทำหน้าที่เฉพาะ

การจำเเนกจำพวกสัตว์
เเบ่งสัตว์เป็น 9 ไฟลัม เกือบทุกไฟลัมเป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ( invertebrate ) ซึ่งมีจำนวนล้านกว่าสปีชีส์
หรือมากกว่า 90 % ของสัตว์ทั้งหมด สัตว์ที่มีจำนวนมากที่สุด คือ เเมลง มีไฟลัมเดียวเป็นสัตว์มีกระดูกสันหลัง
( vertebrate ) มีจำนวนประมาณ 80,000 สปีชีส์ เเละมนุษย์ คือ สปีชีส์หนึ่งในไฟลัมสุดท้ายนี้ด้วย
เกณฑ์ทีใช้จัดจำพวกสัตว์มีหลายเกณฑ์ ซึ่งคำนึงถึงวิวัฒนาการเป็นหลัก

สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง

1. ไฟลัมพอริเฟอรา ( Polifera ) พวกฟองน้ำ
2.ไฟลัมซีเลนเทอราตา ( Coelenterata ) ไฮดรา เเมงกะพรุน ดอกไม้ทะเล ปะการังกัลปังหา
3. ไฟลัมเเพลทีเฮลมินเทส ( Platyhelminthes ) หนอนตัวเเบนต่างๆ เช่น พลานาเรีย พยาธิในไม้ พยาธิตัวตืด
4.ไฟลัมเนทาโทดา ( Nematoda ) หนอนตัวกลมต่างๆ เช่น พยาธิปากขอ พยาธิเส้นด้าย พยาธิไส้เดือนฝอย พยาธิโรคเท้าช้าง พยาธิเเส้ม้า พยาธิไส้เดือน ตัวจิ๊ด หนอนในน้ำส้มสายชู
5. ไฟลัมเเอนเนลิดา ( Annelida )ไส้เดือนดิน เเม่เพรียง ( ไส้เดือนทะเล ) ปลิงน้ำจืด
6. ไฟลัมอาร์โทรโพดา ( Athropoda )มี 6 คลาส คือ
- อินเซ็คตา ( Insecta )เเมลง เช่นผึ้ง ครั่ง เเมลงสาบ ผีเสื้อ หมัด
- ครัสเตเซีย ( Crustacea ) กุ้ง กั้ง ปู ไรน้ำ( ไรเเดง ) เพรียงหิน ตัวกะปิ
- อะเเรชนิดา ( Arachnida )เเมงมุม เเมงป่อง เห็บ ไร
- เมอโรสโตมา ( Merstoma ) เเมงดาทะเล
- ชิโลโพดา ( Chilopoda )ตะขาบ
- ไดโพลโพดา ( Diplopoda ) กิ้งกือ
7. ไฟลัมมอลลัสกา ( Mollusca ) พวกหอย เป๋าฮื้อ หมึก ลิ่นทะเล ทาก หอยทาก
8.ไฟลัมเอไดโนเดอมาตา ( Echinodermata )ดาวทะเล หอยเม่น ปลิงทะเล อีเเปะทะเล พลับพลึงทะเล
9. ไฟลัมคอร์ดาตา ( Chordata ) มี 3 ซับไฟลัม
- ยูโรคอร์ดาตา ( Urochordata ) เพรียงหัวหอม เพรียงลอย เพรียงสาย
- เซฟาโลคอร์ดาตา ( Cephalochodata )เเอมฟิออกซัส

สัตว์มีกระดูกสันหลัง

เวอร์ทีบราตา ( Vertebrata ) มี 7 คลาส
1. ไซโคลสโตมาตา ( Cyclostomata / Agnata )ปลาปากกลม
2. คอนดริคไทอิส ( Chondrichthyes ) ปลากระดูกอ่อน เช่น ฉลาม กระเบน ฉนาก
3. ออสติอิคไทอิส ( Osteichthyes ) ปลากระดูกเเข็ง
4. เเอมฟิเบีย ( Amphibia )สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ ( กบ ซาลามานเดอร์ นิวต์ งูดิน )
5. เอวิส ( Aves ) พวกนก
6. เเมมมาเลีย ( Mammalia )ปลากระดูกอ่อน เช่น ฉลาม กระเบน ฉนาก