Web site เพื่อการเรียนการสอนรายวิชาความหลากหลายทางชีววิทยา

 


บทที่ 1

อาณาจักรโพรทิสตา

Kingdom Protista

 

โพรทิสตาเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีเซลล์ชนิดยูแคริโอต มีทั้งชนิดเซลล์เดียวและหลายเซลล์ ได้แก่ สัตว์เซลล์เดียว (protozoa) สาหร่ายต่างๆได้แก่ สาหร่ายสีเขียว สาหร่ายสีน้ำตาล สาหร่ายสีแดง สาหร่ายสีทอง เช่น ไดอะตอม

ลักษณะร่วมที่สำคัญของโพรทิสต์
1. เป็นได้ทั้งสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว หรือสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ที่มีโครงสร้างง่ายๆไม่มี การจัดเรียงตัวของเซลล์ต่างๆเป็นเนื้อเยื่อเเต่ละเซลล์จะสามารถทำหน้าที่ของสิ่งมี
ชีวิตได้เองครบถ้วน
2. เซลล์เป็นเเบบยูคาริโอดเช่นเดียวกับเซลล์พืชเเละเซลล์สัตว์
3. อาจมีโครงสร้างที่ใช้ในการเคลื่อนที่คล้ายสัตว์ เเละอาจมีคลอโรฟีลล์ทให้สังเคราะห์เเสงได้เหมือนพืช

ไพลัมคลอโรไฟตา

สิ่งมีชีวิตในไฟลัมคลอโรไฟตา ได้เเก่ พวกสาหร่ายสีเขียว
( green algae ) มีทั้งพวกที่อาศัยในน้ำจืดเเละน้ำเค็ม มีลักษณะเป็นสีเขียวสดตัวอย่างของสาหร่ายสีเขียวน้ำจืด
- เซลล์เดียว ได้เเก่ คลอเรลลา ( chlorella )
- เซลล์รวมเป็นกลุ่ม เช่น ซีนเดสมัส ( Scenedesmus ) เพดิเอสตรัม ( Pediastrum ) วอลวอกซ์ ( Volvox )
โอโดโกเนียม ( Oesogonium )
- เซลล์ต่อเป็นสาย เช่น สไปโรไจรา ( Spirogira ) หรือเทาน้ำ ยูโรทริกซ์ ( Urothrix )

ตัวอย่างของสาหร่ายสีเขียวที่เป็นสาหร่ายทะเล เช่น
- อะเซตาบูลาเรีย ( Asetabularia )
- อุลวา ( Ulva ) เเละโคเดียม ( Codium ) ซึ่งเป็นสาหร่ายที่มีขนาดใหญ่มาก


รงควัตถุของสาหร่ายสีเขียว

- รงควัตถุสีเขียว ได้เเก่ คลอโรฟิลล์ชนิด a เเละ b
- รวควัตถุสีเหลือง คือ เเคโรทีน ( Carotene ) เเละเเซนโทฟีลล์ ( xanthophyll )


การสืบพันธุ์ มีทั้งเเบบอาศัยเเละเเบบไม่อาศัยเพศ
- สไปโรไจรา สืบพันธุ์ด้วยวิธีการคอนจูเกชัน ( conlugation ) ซึ่งเป็นเเบบอาศัยเพศ


ประโยชน์

- เป็นผู้ผลิตที่สำคัญของระบบนิเวศ ช่วยเพิ่มปริมาณออกซิเจนให้เเหล่งน้ำ
- หลายชนิดมีโปรตีนสูงมากใช้เป็นอาหารได้ ได้เเก่ คลอเรลลา ซีนีเดสมัส เพดิเสตรัม
- สไปโรไจราหรือเทาน้ำ เป็นสาหร่ายที่คนบางท้องถิ่นนำมาใช้ประกอบอาหาร


 

ไฟลัมฟีโอไฟตา


ได้เเก่ พวกสาหร่ายสีน้ำตาล ( Brown alge ) เป็นสาหร่ายน้ำเค็มขนาดใหญ่ มีวิวัฒนาการสูงขึ้นมีส่วนคล้ายราก ลำต้นเเละใบของพืช

รงควัตถุ ที่พบในสาหร่ายสีน้ำตาล คือ
- รงควัตถุสีน้ำตาล คือ ฟูโคเเซนทีน
- รงควัตถุสีเขียว คือ คลอโรฟีลล์ a เเละ c

ประโยชน์
- เคลป์ ( kelp ) เป็นสาหร่ายสีน้ำตาลที่มีขนาดใหญ่ที่สุดยาวกว่า 50 เมตร มีประโยชน์ คือ เป็นทั้งเเหล่งอาหาร เเหล่งที่อยู่เเละหลบภัยของสัตว์ทะเล
- ลามินาเรีย เเละ เคลป์ใช้สำหรับสกัดสารเเอลจิน ( algin ) สำหรับใช้ในอุตสาหกรรมยา อาหาร เส้นใยกระดาษ ยางเเละสบู่
- ซาร์เเกสซัม ( Sargassum ) หรือสาหร่ายทุ่น ใช้เป็นอาหารที่ให้ไอโอดีนสูง

 




ไฟลัมมิกโซไมโคตา

เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะเป็นเมือกข้นสีขาว สีเหลืองหรือสีส้ม อาศัยอยู่ในบริเวณชื้นเเฉะ เช่น กองไม้ผุ ตามพื้นดินร่มชื้นเช่นเดียวกับเห็ดรา ส่วนใหญ่ดำรงชีพเเบบภาวะมีการย่อยสลาย เเต่ก็มีบางชนิดเป็นปรสิตตัวอย่างสิ่งมีชีวิต ได้เเก่
พวกราเมือก ( Slime mold ) เช่น สเตโมนิทิส( Stemonitis sp. ) ไฟซารัม( Physarum sp. )
คิดไทโอสเตลเลียม( Dictyostellium sp. )


ลักษณะสำคัญ

- ราเมือกไม่มีคลอโรฟิลล์
- วัฏจักรชีวิต ที่บางส่วนมีลักษณะคล้ายสัตว์ เป็นเเผ่นวุ้น สีเหลือง สีส้ม ขาว หรือใส ไม่มีผนังเซลล์ เคลื่อนไหวได้โดยใช้เท้าเทียม เเละกินอาหารเเบบอะมีบา ระยะนี้ เรียกว่า พลาสโมเดียม ( Plasmodium )
- ในระยะสืบพันธุ์ จะมีการเเบ่งเซลล์เเบบไมโอซิส สร้างสปอร์ ( n ) ที่มีผนังเซลล์เป็นเซลล์ลูโลสเหมือนสปอร์ของพืช เมื่อสปอร์ตกลงไปในที่เหมาะสมจะงอกเป็นเซลล์สวอร์ม ( swarm cell ) ที่ไม่มีผนังเซลล์ เซลล์สวอร์ม 2 เศลล์รวมตัวกันได้ไซโกต ( 2n ) ซึ่งจะเจริญเติบโตเป็นพลาสโมเดียม

ประโยชน์ของหรือโทษต่อมนุษย์
- ราเมือก ชื่อ พลาสโมดิโอฟอรา ( Plasmodiphro sp. ) เป็นปรสิตในพืช ทำให้โรครากโป่งในกะหล่ำปลีเเละผักอื่น





     

พัฒนาโดยนางสาววรรดี ไวเรียบ เสนออาจารย์ ภาสกร เรืองรอง รายวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา355201
สงวนลิขสิทธิ์ โดยคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร พ.ศ.2547