บทที่ 3

อาณาจักรพืช

Kingdom Platae


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


kingdom platae

สิ่งมีชีวิตที่จัดอยู่ในอาณาจักรพืช
( Kingdom Platae or Metaphyta )

สิ่งมีชีวิตในอาณาจักรพืช มีลักษณะเฉพาะ คือ เป็นสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ ประกอบกันเป็นเนื้อเยื่อสามารถสร้างอาหารเองได้ ทำหน้าที่เป็นผู้ผลิตในระบบนิเวศ แบ่งได้หลายดิวิชัน ได้แก่ไบรโอไฟตาไซโลไฟตา
ไลโคไฟตา สฟีโนไฟตา เทอโรไฟตา เทอโรไฟตา โคนิเฟอโรไฟตา ไซแคโดไฟตา กิงโกไฟตา และแอนโทไฟตา

มีลักษณะ ร่วมที่สำคัญหลายประการทำให้นักชีววิทยาสามารถจัดให้อยู่ในพวกเดียวกันได้

ลักษณะร่วมที่สำคัญ
1. เป็นสิ่งมีชีวิตที่สามารถสังเคราะห์เเสงสร้างอาหารได้
( multicellura photosynthesis organism )เรียกว่า ออโตโทรป ( autotrope )
2. โครงสร้างของพืชประกอบด้วย cell ส่วนใหญ่ที่มีรวค์วัตถุดูดซับเเสง คือ คลอโรฟิลด์ ซึ่งบรรจุอยู่ในคลอโรพลาสต์
3. มีการรวมกลุ่มของเซลล์เป็นเนื้อเยื่อเพื่อทำหน้าที่เฉพาะอย่าง
4. วัฏจักรชีวิตมีการสืบพันธุ์เเบบสลับ ( alternation of generation ) มีทั้งช่วงชีวิตที่เป็นระยะสปอโรไฟต์ ( 2n )
เเละช่วงชีวิตที่เป็น ระยะเเกมีโทไฟต์ ( n ) ที่สืบพันธุ์ได้ทั้งสองระยะ
5. มีการเจริญเติบโตของเอมบริโอ ( young sporophyte ) ภายในต้นเเม่ซึ่งเเตกต่างจากสาหร่าย ที่เอ็มบริโอจะเจริญเติบโตอย่างอิสระ
6. เซลล์พืชมีผนัง เซลล์( cell wall ) เป็นสารเซลล์ลูโลสที่เเข็งเเรงห่อหุ้มอยู่ภายนอกเยื่อหุ้มเซลล์

วิวัฒนาการของพืช
พืชเกือบทุกชนิดอาศัยอยู่บนบก เเละนักวิชาการเชื่อว่ามีวิวัฒนาการมาจากสาหร่ายสีเขียวหลายเซลล์
เพราะมีวัฏจักรชีวิตที่มีการสืบพันธุ์เเบบสลับ
( alternation of generation )เหมือนกัน
- พืชมีการปรับตัวหลายอย่างเพื่อขึ้นมาอาศัยอยู่บนบก คือ
- มีคิวติเคิล ( สารคล้ายขี้ผึ้งที่เคลือบผิวใบเเละลำต้น ) เพื่อลดการสูญเสียน้ำ
- มีปากใบ ( stomata ) เพื่อเเลกเปลี่ยนก๊าซ
- มีเนื้อเยื่อลำเลียง เพื่อลำเลียงน้ำเเละเเร่ธาตุ ขึ้นไปสู่ยอด
- มีเซลล์สืบพันธุ์ถูกห่อหุ้มเอาไว้หลายชั้น พืชบางชนิดยังเก็บไซโกตเอาไว้ใน อวัยวะสืบพันธุ์เพศเมียเพื่อให้ไซโกต
เจริญเป็นเอ็มบริโอก่อนจะหลุดร่วงไป งอกเป็นต้นใหม่

การจัดจำพวกพืช
อาณาจักรพืช เเบ่งออกเป็น 8 ดิวิชั่น ( เทียบเท่าไฟลัม ) ซึ่งมีสองพวกได้เเก่
1. พืชไม่มีเนื้อเยื่อลำเลียง( non vascular plant ) มีดิวิชั่นเดียวคือดิวิชั่นไบรโอไฟต้า มีลักษณะสำคัญ
คือ
- ไม่มีเนื้อเยื่อลำเลียง
- ไม่มีราก ลำต้นเเละใบที่เเท้จริง
- วัฏจักรชีวิตเเบบสลับ มีต้นเเกมีโตไฟต์ใหญ่กว่าต้นสปอโรไฟต์
2. พืชมีเนื้อเยื่อลำเลียง ( vascula plant ) ได้เเก่ 7 ดิวิชั่น
ที่เหลือ มีลักษณะสำคัญรวมกันคือ
- มีเนื้อเยื่อลำเลียง คือ ทีอลำเลียงน้ำเเละทีอลำเลียงอาหาร
- มีราก ลำต้น เเละใบที่เเท้จริง คือ ภายในมีเนื้อเยื่อลำเลียงติดต่อถึงกันโดยตลอด
- วัฏจักรชีวิตเเบบสลับมีต้นสปอโรไฟต์ใหญ่กว่าต้นเเกมีโทไฟต์ พืชมีเนื้อเยื่อลำเลียงที่มีวิวัฒนาการสูงขึ้นจะมีต้นสปอโรไฟต์ใหญ่ขี้นเเต่ต้นเเกมีโตไฟต์เล็กลงตามลำดับ จนกระทั่งในพืชพวกสนเเละพืชมีดอกต้นเเกมีโตไฟต์เหลือเพียงกลุ่มเซลล์ไม่กี่เซลล์ที่อาศัยอยู่ในต้นสปอโรไฟต์เท่านั้น

การจัดจำพวกพืชเป็น 9 ดิวิชัน
พืชที่ไมมีเนื้อเยื่อลำเลียง ( non vascular plant ) มี 1 ดิวิชัน คือ
ไบรโอไฟตา ( ฺBryophyta ) มี 2 คลาส คือ
- เอปาติคอปซอดา ( hepaticopsida )ลิเวอร์เวิร์ท ( liverwords )
- ไบรออปซิดา ( Bryopsida ) มอส ( moss ) เช่น ข้าวตอกฤาษี ( สเเฟกนัมมอส )

พืชมีเนื้อเยื่อลำเลียง ( vascular plant ) มี 8 ดิวิชัน คือ
พวกไม่มีเมล็ด

ไซโลไฟตา ( Psilophyta )หวายทะนอย หรือ ไซโลตัม ( Psilotum )
ไลโคไฟตา ( Lycophyta )ช้องนางคลี่ หรือไลโคโปเดียม ( Lycopodium )เเละตีนตุ๊กเเกหรือ ซีเเลกจิเนลลา ( Selaginella )
สฟีโนไฟตา ( Sphenophyta )หญ้าถอดปล้อง ( หญ้าหางม้า ) หรือ อีควิเซตัม (equisetum )
เทอโรไฟตา ( Pterophyta )เฟิน ( fern )



พวกมีเมล็ด เมล็ดเปลือย ไม่มีผลห่อหุ้ม

โคนิเฟอโรไฟตา ( Coniferophyta )สน ( conifers )
ไซเเคโดไฟตา ( Cycadophyta ) หรง ( cycade )
กิงโกไฟตา ( Ginkgophyta )เเป๊ะก๊วย ( Gingo )

พวกมีเมล็ด เมล็ดมีผลห่อหุ้ม ( มีดอก )
เเอนโทไฟตา ( Anthophyta ) พืชมีดอก มีจำนวนมากที่สุด



     

พัฒนาโดยนางสาววรรดี ไวเรียบเสนออาจารย์ ภาสกร เรืองรอง รายวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา355201
สงวนลิขสิทธิ์ โดยคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร พ.ศ.2547