FOOD

กินอย่างไรไม่อ้วน

ถ้าเรารู้จักสารอาหาร ประโยชน์และหน้าที่ หรือชนิดของสารอาหารนั้นๆอย่างดี จะทำให้เราควบคุมปริมาณหรือเลือกอาหารได้อย่างถูกต้อง สารอาหารหลักที่เราต้องทำทำความเข้าใจนั้น มี 3ประเภท คือ
1.โปรตีน
2คาร์โบไฮเดรต
3.ไขมัน

โปรตีนคืออะไร

คือ สารที่มีความจำเป็นอย่างมากต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์และสัตว์ทุกชนิด แต่ถ้าจะพูดให้ถูกต้องแล้วสิ่งที่ร่างกายต้องการนั้นไม่ใช่โปรตีนครับ แต่เป็นกรดอะมิโนซึ่งเป็นหน่วยเล็ก ๆ ของโปรตีน

โครงสร้างของโปรตีนจะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม


นั่นก็คือโปรตีนสมบูรณ์และโปรตีนไม่สมบูรณ์ ซึ่งแต่ละกลุ่มนั้นจะไม่เหมือนกัน แม้ว่าพวกมันจะประกอบขึ้นมาด้วยกรดอะมิโนชุดเดียวกันทั้ง 23 ชนิดหรือ 20 ชนิดก็ตาม
แต่พวกนี้ก็จะมีหน้าที่และการทำงานที่แตกต่างกันออกไปในแต่ละส่วนของร่างกาย
1.1โปรตีนสมบูรณ์ จะเป็นแหล่งที่มีกรดอะมิโนจำเป็นทั้ง 8 ชนิดในอัตราส่วนที่เหมาะสมเพื่อใช้ในการสร้างเนื้อเยื่อต่าง ๆ ในร่างกาย ซึ่งพบได้ในอาหารที่มีต้นกำเนิดมาจากสัตว์เป็นหลัก
อย่างเช่น เนื้อสัตว์ สัตว์ปีก ไข่ นม ชีส และรวมไปถึงอาหารทะเลด้วย
1.2โปรตีนไม่สมบูรณ์ จะขาดกรดอะมิโนจำเป็นบางชนิด
ซึ่งร่างกายไม่สามารถนำมาใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพได้หากรับประทานเดี่ยว ๆ แต่อย่างไรก็ตามหากนำมารับประทานร่วมกับโปรตีนจากสัตว์แม้เพียงเล็กน้อย
ก็จะกลายเป็นโปรตีนสมบูรณ์ได้เหมือนกัน ซึ่งพบได้มากในเมล็ดธัญพืช ถั่วประเภทต่าง ๆแต่ทั้งนี้ใช้ว่าโปรตีนสมบูรณ์จะสำคัญเพียงอย่างเดียว
การรับประทานอาหารที่มีทั้งโปรตีนสมบูรณ์และโปรตีนไม่สมบูรณ์ร่วมกันจะให้คุณค่าทางโภชนาการดีกว่าเลือกรับประทานโปรตีนเพียงชนิดใดชนิดหนึ่ง
ซึ่งอาหารที่ประกอบไปด้วยข้าวและถั่วผสมชีสสักเล็กน้อยนั้นมีคุณค่าทางอาหารสูงและมีไขมันต่ำกว่าสเต๊กเป็นไหน ๆ แถมราคาก็ไม่แพงด้วย


คาร์โบไฮเดรตไม่ใช่แค่ข้าวกับแป้ง

คนส่วนใหญ่มักคิดว่าคาร์โบไฮเดรตคือข้าว แป้ง ขนมปัง น้ำตาล แต่อันที่จริงยังมีอาหารอีกหลายประเภทที่มีแป้งแฝงอยู่ไม่น้อย อย่างเช่น ผัก-ผลไม้ นม กาแฟ น้ำผลไม้ น้ำหวาน ธัญพืช ซึ่งถ้าใครคิดว่าจะงดแป้งด้วยการไม่ทานข้าว ขนมปัง น้ำตาล ก็อาจไม่สามารถลดความอ้วนได้จากการเผลอทานผัก-ผลไม้ที่มีน้ำตาลสูง รวมทั้งน้ำหวาน ๆ
คาร์โบไฮเดรตมีอยู่ในอาหารเกือบทุกชนิด แตสามรถจำแนกแบ่งออกได้เป็นสองประเภทใหญ่ๆ คือ
2.1คาร์โบไฮเดรตเชิงเดี่ยว (พวกแป้งขัดขาว ข้าวขาว ขนมปังขาว น้ำตาล หรือ ผลิตภัณฑ์ต่างๆที่ผ่านการแปรรุป)
2.2คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน (แป้งไม่ขัดขาว ข้าวกล้อง ข้าวซ้อมมือ ขนมปังธัญพืช(โฮลวีต) เมล็ดพืช ธัญพืชเผือก มัน ฯลฯ)
ความแตกต่างก็คือ

คาร์โบไฮเดรตเชิงเดี่ยว


จะเปลี่ยนเป็นน้ำตาลได้ง่ายและเกือบจะทันทีที่ทานเข้าไป เพิ่มระดับน้ำตาลในเลือดอย่างฉับพลัน ทำให้รู้สึกมีพลังงานขึ้นทันที น้ำตาลก็คือพลังงานของร่างกายแต่เมื่อมีพลังงานเข้าสู่ร่างกายปริมาณมากเกินไป
พลังงานส่วนเกินก็จะถูกแปรรูปเป็นไขมันเพื่อสะสมเป็นพลังงานสำรองทำให้มีไขมันสะสมตามส่วนต่างๆของ ร่างกายมากขึ้น และเมื่อมีระดับน้ำตาลในกระแสเลือดสูงเกินไปตับอ่อนก็จะผลิตฮอร์โมนอินซูลินออกมาเพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในภาวะปกติ
แต่ถ้าเราทานแป้งขัดขาวมากจนเป็นนิสัยตับอ่อนก็จะทำงานบ่อยครั้งขึ้นและมาก ขึ้นเมื่อถึงจุดที่ฮอร์โมนอินซูลินถูกผลิตออกมามากจนเกินไปจะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงอย่างรวดเร็วและทำ ให้รู้สึกอ่อนเพลียมากกว่าเดิม หากเป็นมากอาจหน้ามืดเป็นลม
ซึ่งเป็นกระบวนการที่นำไปสู่การเป็นเบาหวาน คือการผลิตฮอร์โมนอินซูลินบกพร่อง

คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน


เมื่อกินเข้าไปแล้ว จะค่อยๆถูกย่อยเพราะในแป้งไม่ขัดขาวยังมีคุณค่าอย่างอื่นอีกเช่นวิตามิน แร่ธาตุบางชนิด และเส้นใยอาหาร ร่างกายจะค่อยๆดูดซึมสารอาหารจากแป้งไม่ขัดขาว
กระบวนการเปลี่ยนจากแป้งเป็นน้ำตาลจึงช้ากว่าแป้งขัดขาว ทำให้ร่างกายได้พลังงานต่อเนื่องยาวนานและระดับน้ำตาลในเลือดจะเพิ่มคงที่สม่ำเสมอทำให้มีพลังงานต่อเนื่อง ไม่หิวบ่อย
และเส้นใยอาหารยังช่วยส่งเสริมระบบย่อยอาหารและขับถ่าย และยังได้รับวิตามินแร่ธาตุด้วย

ไขมันมีอะไรบ้าง

ไขมันเป็นสารอาหารที่ให้พลังงานมากกว่าสารอาหารอื่นๆ และยังช่วยในการดูดซึมของวิตามินบางชนิด นอกจากนี้ การกใช้ไขมันในการประกอบอาหารจะช่วยให้รสชาติของอาหารดีขึ้น
เช่น น้ำมันหมู น้ำมันวัว ไขมันจากพืช เช่น น้ำมันงา น้ำมันถั่ว น้ำมันมะพร้าว เป็นต้น

ไขมัน มีอยู่ 2 ประเภท


1. ไขมันที่ได้จากสัตว์ เช่น น้ำมันหมู มันวัว มันปลา สัตว์จะสะสมไขมันเหล่านี้ไว้ในอวัยวะต่างๆหลายแห่ง เช่น ในหมู ได้แก่ส่วนที่เราเรียกว่ามันแข็ง รอบๆอวัยวะสำคัญ เช่น หัวใจ ไจ จะมีไขมันหุ้มห่ออยู่ด้วย นอกจากนี้ยังมีไขมันบางส่วนแทรกอยู่ระหว่างกล้ามเนื้อ
2. ไขมันที่ได้จากพืช มีมากในส่วนที่เป็นเมล็ดแก่ๆ เช่น จากถั่วเหลือง ถั่วลิสง เมล็ดฝ้าย งา ฯลฯ และเรายังได้ไขมันจากส่วนอื่นๆ ของพืชนอกจากเมล็ด เช่น น้ำมันมะพร้าว น้ำมันมะกอก เป็นต้น