|| หน้าหลักชมรมอีสาน || หน้าแรกภาคอีสาน || ข้อมูลทั่วไป || ประชากร || ศิลปวัฒนธรรม || ประเพณ || ภาษาอีสาน || อาหารการกิน || เวบลิงค์ภาคอีสาน || ติดต่อเรา || 

 ศิลปวัฒนธรรมประเพณีอีสาน 

1

    

     ภาคอีสานเป็นภูมิภาคที่มีความหลากหลายทางศิลปวัฒนธรรมและประเพณี   แตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่นแต่ละจังหวัด  ศิลปวัฒนธรรมเหล่านี้เป็นตัวบ่งบอกถึงความเชื่อ  ค่านิยม  ศาสนาและรูปแบบการดำเนินชีวิตตลอดจนอาชีพของคนในท้องถิ่นนั้นๆได้เป็นอย่างดี  สาเหตุที่ภาคอีสานมีความหลากหลายทางศิลปวัฒนธรรมประเพณีส่วนหนึ่งอาจจะเป็นผลมาจาก  การเป็นศูนย์รวมของประชากรหลากหลายเชื้อชาติ  และมีการติดต่อสังสรรค์กับประชาชนในประเทศใกล้เคียง   จนก่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมขึ้น  เช่น  ประชาชนชาวอีสานแถบจังหวัดเลย  หนองคาย  นครพนม  มุกดาหาร  อุบลราชธานี  อำนาจเจริญ ที่มีพรมแดนติดต่อกับประเทศลาว  ประชาชนของทั้งสองประเทศมีการเดินทางไปมาหากัน   ทำให้เกิดการถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนศิลปวัฒนธรรมและประเพณีระหว่างกัน  ซึ่งเราจะพบว่าชาวไทยอีสานและชาวลาวแถบลุ่มแม่น้ำโขงมีศิลปวัฒนธรรมประเพณีที่คล้ายๆกัน  และรูปแบบการดำเนินชีวิตก็มีความคล้ายคลึงกันด้วย   รวมทั้งชาวเวียดนามที่อพยพเข้ามาในช่วงสงครามเวียดนาม ก็ได้นำเอาศิลปวัฒนธรรมของเวียดนามเข้ามาด้วย  ถึงแม้ปัจจุบันชาวเวียดนามเหล่านี้จะได้ปรับตัวเข้ากับวัฒนธรรมของท้องถิ่นอีสาน (เพื่อให้การดำรงชีวิตเป็นไปอย่างราบรื่น)   โดยเฉพาะชาวเวียดนามที่เป็นวัยรุ่นในปัจจุบันได้รับการศึกษาที่ดีเหมือนกับชาวไทยทุกประการ  จนแทบแยกไม่ออกว่าเป็นคนไทยอีสานหรือคนเวียดนามกันแน่   ส่วนใหญ่ก็จะเห่อวัฒนธรรมตะวันตก(เหมือนเด็กวัยรุ่นของไทย)จนลืมวัฒนธรรมอันดีงามของตัวเอง  แต่ก็ยังมีชาวเวียดนามบางกลุ่มส่วนใหญ่เป็นคนสูงอายุยังคงยึดมั่นกับวัฒนธรรมของตนเองอยู่อย่างมั่นคง  ท่านสามรถศึกษารูปแบบการดำเนินชีวิตแบบเวียดนามได้ตามชุมชนชาวเวียดนามในจังหวัดที่กล่าวมาแล้ว  ส่วนประชาชนที่อยู่ทางจังหวัดสุรินทร์ บุรีรัมย์  ศรีสะเกษ นครราชสีมา  มีการติดต่อกันกับประชาชนชาวกัมพูชาก็จะรับเอาวัฒนธรรมของกัมพูชามาประยุกต์ใช้  ซึ่งส่วนใหญ่แล้ววัฒนธรรมประเพณีของคนทั้งสองเชื้อชาติก็มีความคล้ายคลึงกันอยู่แล้ว  จะเห็นได้อย่างชัดเจนว่าภาคอีสานเป็นภูมิภาคที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมและวัฒนธรรมต่างๆ ก็มีความแตกต่างกันตามแต่ละท้องถิ่นและแตกต่างจากภูมิภาคอื่นๆของไทยอย่างเห็นได้ชัด   ทั้งวัฒนธรรมทางด้านการดำรงชีวิตและวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับศาสนา  ซึ่งเราสามารถสังเกตรูปแบบวัฒนธรรมที่ดีงามของชาวอีสานผ่านทางประเพณีต่างๆที่ชาวอีสานจัดขึ้นซึ่งสามารถถ่ายทอดวัฒนธรรมอีสานได้เป็นอย่างดี
1
   ศิลปะอีสาน


     
  ศิลปะของชาวอีสานมีพัฒนาการมาตั้งแต่ครั้งโบราณกาล   ดังจะเห็นได้จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ต่างๆที่ค้นพบ ไม่ว่าจะเป็นที่อุทยานประวัติศาสตร์บ้านเชียง  จังหวัดอุดรธานี  อุทยานแห่งชาติผาแต้ม  จังหวัดอุบลราชธานี  หรือถ้ำผ่ามือแดง  จังหวัดมุกดาหาร ฯลฯ  (ซึ่งบางแห่งเชื่อกันว่ามีความเก่าแก่ที่สุดในโลก)  ล้วนแสดงให้เห็นว่าบรรพบุรุษของชาวอีสานรู้จักใช้งานศิลปะพวกภาพและสัญลักษณ์ต่างๆเป็นตัวสื่อความหมายมาเป็นเวลานาน  และยังรู้จักเลือกใช้สีและวัสดุที่มีความคงทนสามารถทนต่อสภาพดินฝ้าอากาศและการกัดกร่อนได้เป็นอย่างดีตราบถึงปัจจุบัน  ที่ยังคงบอกเรื่องราวการดำเนินชีวิตของบรรพบุรุษของชาวอีสานยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาได้เป็นอย่างดี    ซึ่งนักวิชาการและนักประวัติศาสตร์หลายท่านพยายามศึกษาว่าคนยุคก่อนประวัติศาสตร์เหล่านี้ใช้สีที่ทำมาจากอะไรจึงสามารถคงทนได้นานเช่นนี้  แต่ก็ยังไม่สามารถไขข้อสงสัยนี้ได้  เชื่อว่าในอนาคตไม่ช้านี้คงจะสามารถค้นพบความจริงที่เก็บซ่อนมาเป็นเวลายาวนาน  และเมื่อถึงเวลานั้นเราอาจจะหันกลับไปใช้กรมวิธีเช่นเดียวกับที่บรรพบุรุษของเราเคยใช้  หลังจากที่เราใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่มานาน  นอกจากนี้การสร้างบ้านเรือนที่อยู่อาศัยก็นับเป็นหนึ่งในศิลปะที่ชาวอีสานภาคภูมิใจ   บ้านเรือนของชาวอีสานสร้างสถาปัตยกรรมที่ได้รับการถ่ายทอดมาจาดรุ่นบรรพบุรุษ   เริ่มจากเถียงนาน้อย   ค่อยๆกลายมาเป็นบ้านไม้ที่มีความคงทนถาวร   จนในปัจจุบันเป็นบ้านก่ออิฐถือปูนเป็นส่วนใหญ่แต่ก็ยังมีบ้านเรือนเป็นจำนวนมากที่ยังคงอนุรักษ์รูปแบบสถาปัตยกรรมอีสานโบราณไว้เป็นอย่างดี       
     สถานที่ที่เราจะสามารถชมศิลปะแบบอีสานได้ดีที่สุดคือตามศาสนสถานวัดวาอารามต่าง  ซึ่งถือเป็นศูนย์รวมในการทำกิจกรรมต่างๆของผู้คนในชุมชนมาตั้งแต่ครั้งโบราณกาล   วัดวาอารามต่างๆล้วนได้รับการดูแลรักษาจากพระสงฆ์และคนในชุมชนเป็นอย่างดี   ทำให้เป็นแหล่งสืบสานศิลปะอีสานที่มีมาแต่โบราณจนตราบถึงปัจจุบันยุคที่ผู้คนชาวอีสานเริ่มลืมศิลปะที่ดีงามของตัวเองไปแล้ว

 

   ประเพณีอีสาน
     
     ประเพณีของชาวอีสานมีความหลากหลายและมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่แตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น  ประเพณีส่วนใหญ่จะเกิดจากความเชื่อ  ค่านิยม  และสิ่งที่มีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพของคนในท้องถิ่น  และอิทธิพลของศาสนาที่มีต่อคนในท้องถิ่น   ประเพณีต่างๆถูกจัดขึ้นเพื่อให้เกิดขวัญกำลังใจในการประกอบอาชีพและเพื่อถ่ายทอดแนวความคิด  ค่านิยมที่มีอยู่ในท้องถิ่นนั้นๆ   เช่น  ประเพณีบุญบั้งไฟ  จังหวัดยโสธร  เกิดจากการที่คนในท้องถิ่นนี้ส่วนใหญ่เป็นเกษตรกร  เชื่อว่าการจุดบั้งไฟจะทำให้ผญาแถนดลบันดาลให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล  ประเพณีไหลเรือไฟ  จังหวัดนครพนม  เพราะจังหวัดนี้ติดแม่น้ำโขงและใช้ประโยชน์จากแม่น้ำโขงมาตลอด  จึงอยากขอบคุณพระแม่คงคาประจำลำน้ำโขงที่ได้ให้ความอุดมสมบูรณ์แก่สังคมริมฝั่งโขง  ดังนั้นจึงจัดประเพณีไหลเรือไฟขึ้นมา  อ่านต่อคลิกที่นี่.....

 
สารบัญศิลปวัฒนธรรมประเพณีอีสาน::

 

|| หน้าหลักชมรมอีสาน || หน้าแรกภาคอีสาน || ข้อมูลทั่วไป || ประชากร || ศิลปวัฒนธรรม || ประเพณ|| ภาษาอีสาน || อาหารการกิน || เวบลิงค์ภาคอีสาน || ติดต่อเรา || 

Copyright © 2002 ชมรมอีสานและภูมิภาคอินโดจีนศึกษา 
 มหาวิทยาลัยนเรศวร  อำเภอเมือง  จังหวัดพิษณุโลก  65000