กรุณา set ขนาดตัวอักษรที่ขนาด medium ก่อนที่ชมเวบไซต์ของเรา                 

   

 ค้นหาข้อมูลอะไรก็ได้ในโลกนี้ :       

         

วัฒนธรรมอีสาน


<<---| หน้าหลักวัฒนธรรมอีสาน | ฮีตสิบสองคองสิบสี่  | ประเพณีอีสาน | อาหารอีสาน | ภาษาอีสานภูมิปัญญาพื้นบ้านอีสาน |--->>

:: MAIN MENU ::

 

หน้าแรก  

เกี่ยวกับชมรม 

ข้อมูลภาคอีสาน  

ศิลปวัฒนธรรมอีสาน

 

สมาชิกสัมพันธ์

 

เวบบอร์ด 

 

สมุดเยี่ยม 

 

เวบไซต์ภาคอีสาน 

 

ติดต่อชมรม 

 

 :: เพื่อนบ้านของเรา ::

 

มหาวิทยาลัยนเรศวร

 

กองกิจการนิสิต

 

กองบริการการศึกษา

 

สภานิสิต

 

องค์การนิสิต

 

 :: เทางามสัมพันธ์ ::

 

ม.ศรีนครินทรวิโรฒ

 

ม.บูรพา

 

ม.ทักษิณ

 

ม.มหาสารคาม

 

:: บริการต่างๆ ::

 

ฟรีอีเมลล์ isannu.i-p.com

 

ฟรีอีเมลล ์isanclub.i-p.com

 

ฟรีอีเมลล์ Yahoo.com

 
ฟรีอีเมลล์ Hotmail.com 

:: อ่านหนังสือพิมพ์ :: 

 
ไทยรัฐ    เดลินิวส์ 
ข่าวสด    คมชัดลึก 
แนวหน้า  ฐานเศรษฐกิจ 
มติชน  ประชาชาติธุรกิจ 
กรุงเทพธุรกิจ  สยามธุรกิจ 
ผู้จัดการ    ThaiPost  
TheNation  
BangkokPost 

:: โทรทัศน์ ::

 
ช่อง 3     ช่อง 5 
ช่อง 7     ช่อง 9 
ช่อง 11  ITV 
UBC     BBC 

CNN

 

 

 

 

  ฮีตสิบสอง(ต่อ)

---

| เดือนสี่-บุญผะเหวด | เดือนห้า-บุญสงกรานต์ | เดือนหก-บุญบั้งไฟ |

---

เดือนสี่-บุญผะเหวด


   (บุญพระเวสสันดรหรือบุญมหาชาติ) คำว่าผะเหวด  เป็นสำเนียงของชาวอีสาน  ที่มาแผลงมาจากคำว่า พระเวส ซึ่งหมายถึง พระเวสสันดร การทำบุญผะเหวด   เป็นการทำบุญและฟังเทศน์เรื่องพระเวสสันดรชาดกหรือเทศน์ มหาชาติซึ่งมีจำนวน 13 กัณฑ์   ทั้งนี้เพี่อเป็นการรำลึกถึงพระเวสสันดรผู้ซึ่งบำเพ็ญเพียรอันยิ่งใหญ่ด้วยวิธีบริจาคทาน หรือทานบารมีในชาติสุดท้าย  หรือมหาชาติของพระพุทธองค์ก่อนที่จะมาเสวยชาติและตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า   งานบุญผะเหวดเป็นงานบุญที่ยิ่งใหญ่ของชาวอีสานนิยมทำกันทุกหมู่บ้าน   ด้วยความเชื่อว่าหากได้ฟังเทศน์มหาชาติครบทั้ง 13  กัณฑ์จบภายในวันเดียวนั้น   อานิสงฆ์จะดลบันดาลให้ไปเกิดในศาสนาของพระศรีอาริยเมตไตรย   ซึ่งเป็นดินแดนแห่งความสุขตามพุทธคติ    ปัจจุบันงานบุญผะเหวดยังหาดูได้ทั่วไปเกือบทุกจังหวัดในภาคอีสาน    แต่ได้ลดความใหญ่โตของงานลงบ้าง ไม่ใช่เป็นงานที่ยิ่งใหญ่เหมือนในอดีต   แต่ก็ยังมีบางจังหวัดที่ได้จัดงานนี้อย่างยิ่งใหญ่ เช่น ที่จังหวัดร้อยเอ็ดถือเป็นงานประเพณีของจังหวัด   ภายในงานจะมีขบวนแห่พระเวสสันดรหลายขบวน   และมีการทำขนมจีน(ชาวอีสานเรียกข้าวปุ้น)มากมายมาเลี้ยงแขกบ้านแขกเมือง

-------------

เดือนห้า-บุญสงกรานต์

   
   เป็นการทำบุญวันขึ้นปีใหม่ของไทยแต่โบราณ นิยมทำในเดือนห้าเริ่มตั้งแต่วันที่ 13 เมษายนถึงวันที่ 15 เมษายน   คำว่า“สงกรานต์”เป็นคำสันกฤต   แปลว่า  ผ่านหรือเคลื่อนย้ายเข้าไปในที่นี้หมายถึงพระอาทิตย์ที่ผ่าน   หรือเคลื่อนย้ายเข้าไปในจักรราศีหนึ่งเป็นเดือนที่เริ่มต้นปีใหม่   การทำบุญสงกรานต์จะมีพิธีสรงน้ำพระพุทธรูป พระสงฆ์ ผู้ใหญ่ ผู้เฒ่าผู้แก่ รวมทั้งจะมีการทำพิธีบายศรีสู่ขวัญพระพุทธรูปและพระสงฆ์   ตามละแวกหมู่บ้านต่างๆ   นอกจากนี้ชาวบ้านจะทำบุญตักบาตรก่อพระเจดีย์ทราย   และมีการละเล่นสาดน้ำกันอย่างสนุกสนานตลอดทั้ง3วัน และบางหมู่บ้านจะมีการแห่พระพุทธรูปไปรอบๆหมู่บ้านเพื่อให้ชาวบ้านได้สรงน้ำกันอย่างทั่วถึง ปัจจุบันงานบุญสงกรานต์ของชาวอีสานได้เปลี่ยนไปจากเดิมเป็นอย่างมาก ในตัวเมืองใหญ่ๆมักมีการเล่นน้ำกันอย่างรุนแรง    มีการใช้แป้ง น้ำแข็งหรือสีด้วย แต่ประชาชนอีสานในชนบทโดยเฉพาะคนเฒ่าคนแก่ยังคงรักษาขนบธรรมเนียมแบบดั้งเดิมไว้   คือมีการสรงน้ำพระพุทธรูปทั้งที่วัดและพระพุทธรูปที่บ้าน พระสงฆ์ จากนั้นจะไปสรงน้ำขอพรจากคนเฒ่าคนแก่ที่ตัวเองให้ความเคารพ พ่อแม่ ญาติผู้ใหญ่ ฯลฯ ในช่วงงานนี้ชาวอีสานที่ไปทำงานต่างถิ่นจะกลับบ้านเพื่อร่วมทำบุญและพบปะกับญาติพี่น้อง

-----------------

เดือนหก-บุญบั้งไฟ

   
   หากกล่าวถึงบุญบั้งไฟแล้วคนส่วนใหญ่คงจะนึกถึงจังหวัดยโสธรหรืออุดรธานี   ซึ่งมีการจัดงานนี้อย่างยิ่งใหญ่ การทำบุญบั้งไฟเป็นงานสำคัญอีกงานของชาวอีสาน โดยจัดกันก่อนฤดูทำนา   ด้วยความเชื่อว่าเป็นการขอฝนเพื่อให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล   ข้าวกล้าในนาข้าวอุดมสมบูรณ์ ประชาชนอยู่อย่างมีความสุข    ในงานจะมีการแห่บั้งไฟและจุดบั้งไฟ   เพราะเชื่อว่าเป็นการส่งสัญญาณขึ้นไปบอกพญาแถนให้ส่งน้ำฝนลงมา    ระหว่างที่มีการจุดบั้งไฟชาวบ้านจะมีการเซิ้งซึ่งจะสนุกสนานมาก   และการทำบุญบั้งไฟนี้นับเป็นการชุมนุมครั้งสำคัญของคนในท้องถิ่น   ที่มาร่วมกันจัดงานด้วยความรื่นเริงสนุกสนานเต็มที่ มีการพูดจาลามกหรือนำสัญลักษณ์เรื่องเพศมาล้อเลียนในขบวนแห่บั้งไฟ   โดยไม่ถือว่าเป็นเรื่องหยาบคายการ    และมีการประลองบั้งไฟกันว่าบั้งไฟใครจะขึ้นสูงกว่ากัน    ส่วนบั้งไฟใครที่จุดแล้วไม่ขึ้นจะมีการทำโทษด้วยการจับเจ้าของบั้งไฟไปโยนบ่อโคลน    งานบุญบั้งไฟนี้จะตรงกับประเพณีในเทศกาลเดือนหกอีกอย่างหนึ่งคือบุญวันวิสาขบูชา   ชาวบ้านจะทำบุญและฟังเทศน์กันในตอนกลางวันกลางคืนจะมีการเวียนเทียน    ซึ่งก็ทำเช่นเดียวกับประชาชนในภาคอื่นๆ     ปัจจุบันงานบุญบั้งไฟยังหาดูได้ทั่วไปในจังหวัดภาคอีสาน   ซึ่งจะมีการจัดงานตั้งแต่งานเล็กๆไปจนถึงงานระดับจังหวัด   จังหวัดที่มีการจัดงานใหญ่โตจนเป็นที่รู้จักกันทั่วคือ จังหวัดยโสธรและจังหวัดอุดรธานี


หน้าหลักฮีตสิบสองคองสิบสี่ | หน้าที่แล้ว | หน้าต่อไป

 

 

: วัฒนธรรมที่น่าสนใจ:

   ฮีตสิบสองคองสิบสี่  
   ภาษาอีสาน
     ภาษาอีสานวันละคำ
   อาหารอีสาน
   ประเพณีอีสาน  
   ภูมิปัญญาพื้นบ้าน
     ผญา
     เครื่องมือเครื่องใช้
     สมุนไพร
     ภูมิปัญญาอื่นๆ
     ยาดองเหล้าบ้านตะบัล
 
 
 
 
 
 
 

 

 

Copyright © 2002 ชมรมอีสานและภูมิภาคอินโดจีนศึกษา  มหาวิทยาลัยนเรศวร  อำเภอเมือง  จังหวัดพิษณุโลก  65000