สุภาษิตโกะ |
คำอธิบายเพิ่มเติม |
| จงเล่นโกะ ทั้งกระดาน |
ให้เล่นโกะ โดยคำนึงภาพรวม ของทั้งกระดาน โดยไม่เน้นจุดใดจุดหนึ่งเพียงจุดเดียว โดยไม่สนใจส่วนอื่น |
| การโจมตี คือรูปแบบที่ดีที่สุดของการป้องกัน |
ผู้เล่นที่มุ่งตั้งรับอย่างเดียว ไม่คิดจะโจมตีคู่ต่อสู้นั้นขี้ขลาด คุณจะไม่ชนะหรอกถ้าคุณไม่โจมตีคู่ต่อสู้บ้าง |
| อยู่ให้ไกลจากกลุ่มอิทธิพล |
ถ้าเข้าใกล้กลุ่มอิทธิพลของคู่ต่อสู้ อาจถูกโจมตีได้ง่าย ...ถ้าเข้าใกล้กลุ่มอิทธิพลของตนเอง จะทำให้หมากหนาแน่นจนขาดประสิทธิภาพ |
| อย่าหวังชนะ ด้วยการจับกินเพียงอย่างเดียว |
การจับกินไม่ใช่จุดประสงค์หลักของโกะ การสร้างดินแดนต่างหากที่เป็นจุดประสงค์หลัก |
| ไม่มีวันไล่ทัน ถ้าคุณผลักหมากจากข้างหลัง |
การผลักหมากจากข้างหลัง คุณจะไม่มีทางไล่ทัน ...ถ้าคุณกระโดดนำไปข้างหน้าจะดีกว่าไหม |
| ส่งเสียงบูรพา เข้าตีประจิม |
หมายถึงการเบนความสนใจคู่ต่อสู้ ขณะเดียวกัน ก็เตรียมการโจมตีให้พร้อม แล้วกลับไปตะครุบเหยื่อตัวจริงที่หมายตาไว้ |
| เมื่อต้องหนี การกระโดดไม่เคยแย่ |
เมื่อต้องหนี สัญชาติญาณก็คือกระโดดหนีไปให้เร็วที่สุด |
| เมื่อมีวิธีตัดหมากคู่ต่อสู้ให้ขาดสะบั้นได้ จงทำเถิด |
|
| ด้วยอิทธิพลที่ทัดเทียมกัน ผู้ลงมือก่อนย่อมได้เปรียบ |
|
| จุดตาย คือจุดที่ต้องแย่งยึด |
ถ้าคุณยึดจุดตายคู่ต่อสู้ได้ คู่ต่อสู้จะลำบาก ...ถ้าคุณยึดจุดตายตัวเองได้ คุณจะไร้จุดอ่อน |
| บันไดกว้าง 6 ช่อง |
การไล่ล่าจับกินตามแนวขั้นบันไดนั้น ถ้ามีหมากของคู่ต่อสู้เข้าไปขวางทางในรัศมี 6 ช่องของบันได จะทำให้การไล่ล่าจับกินไม่สำเร็จ |
| จงยอมเสียสละส่วนน้อย เพื่อก้าวไปข้างหน้า |
คือ การยอมตัดใจเสียสละ ส่วนน้อย เพื่อหาผลประโยชน์ที่คุ้มค่ากว่า มาชดเชย |
| กลุ่มอิทธิพลไม่ได้มีไว้สร้างดินแดน |
กลุ่มอิทธิพล เปรียบเหมือนจอมพลัง ที่ไว้ใช้โจมตีคู่ต่อสู้ ไม่ได้ไว้ใช้สร้างดินแดน |
| การตัดหมากคู่ต่อสู้เพียงครั้งเดียวอาจเป็นกุญแจสู่ชัยชนะได้ |
|
| อย่าเอาหัวไปชนกำแพง |
การเข้าใกล้ กำแพง เกินไป ย่อมไม่เป็นผลดี ...เข้าใกล้กำแพงของคู่ต่อสู้ อาจตกเป็นเป้าโจมตีได้ ...ถ้าเข้าใกล้กำแพง ของเราเองมากเกินไป จะทำให้หมากหนาแน่นเกินไป |
| ลดลมหายใจคู่ต่อสู้จากด้านนอกก่อน |
ในการไล่ล่าซึ่งกันและกัน การลดลมหายใจคู่ต่อสู้จากด้านใน จะทำให้กลุ่มของเรา เสียลมหายใจลงไปด้วยเช่นกัน |
| ความแตกคอกันเอง สิ้นเปลืองทรัพยากร |
หมายถึง การเล่นหมากที่กระตุ้นให้คู่ต่อสู้เล่นหมากทำร้ายหมากเราเองโดยไม่รู้ตัว |
| อย่าอะตาริแบบอัตโนมัติ |
การอะตาริ แบบอัตโนมัติ มักไม่ให้ผลดี ตรงข้ามบางทีกลับให้ผลร้าย |
| อย่าไปแตะเนื้อต้องตัวหมากที่อ่อนแอของคู่ต่อสู้เป็นอันขาด |
เพราะถ้าคุณแตะหมากที่อ่อนแอของคู่ต่อสู้ มันจะโต้ตอบ และนั่นก็จะทำให้มันแข็งแกร่งขึ้นเรื่อย ๆ ...ทางที่ดีคุณควรโจมตีมันแบบห่าง ๆ ก็พอแล้ว เพื่อไม่ช่วยมันสร้างรูปร่าง |
| จงโจมตีคู่ต่อสู้ด้วยการขโมยฐานของเขา |
โจมตีด้วยการขโมยฐานในการสร้าง 2 ห้องของคู่ต่อสู้ จะทำให้เขาต้องดิ้นรนหนี และเราก็จะได้โอกาสในการแสวงหากำไร จากการโจมตี |
| หาทางฆ่านก 2 ตัวด้วยกระสุนนัดเดียว |
จงพยายามเล่นหมากที่ทำให้เกิดประโยชน์มากกว่า 1 ด้าน |
| อย่าไปยึดติดกับหมากที่ทำหน้าที่ของมันลุล่วงไปแล้ว |
หมากที่เราใช้มันทำหน้าที่อย่างใดอย่างหนึ่งลุล่วงไปแล้ว ไม่จำเป็นต้องพยายามปกป้องรักษามันอีก |
| เมื่อเข้าโจมตี ตัดไขว้เพื่อสร้างรูปร่าง |
เมื่อเราเข้าบุกรุกคู่ต่อสู้ เราจำเป็นต้องรีบสร้างรูปร่างที่ดี เพื่อสามารถสร้าง 2 ห้องได้โดยเร็ว การตัดหมากไขว้กัน จะทำให้คู่ต่อสู้ ต้องเสียเวลา เล่นหมากเพื่อที่จะ จับกินหมากที่เรา ยอมสละเพื่อสร้างรูปร่างของกลุ่ม และโอกาสนั้น จะทำให้เราสามารถสร้างรูปร่าง ได้อย่างรวดเร็ว |
| อย่ายอมให้คู่ต่อสู้ปิดหัวแถวหมากของเราเป็นอันขาด |
ถ้าเรายอมให้คู่ต่อสู้ได้ปิดหัวแถวหมากของเรา ก็หมายความว่า เรายอมให้คู่ต่อสู้ตัดโอกาสที่จะพัฒนาต่อไปของหมากเราเอง |
| ถ้าหมากของคุณถูกกรพหนาบด้วยกลุ่มอิทธิพลถึง 2 ด้าน ก็จบกัน ! |
นอกจากหมากของเราจะหมดโอกาสพัฒนาทั้ง 2 ด้านแล้ว ยังตกเป็นเป้าโจมตีของกลุ่มอิทธิพล ซึ่งไม่ให้ผลดีเลย |
| ถ้าถูกกดหัว ให้รับด้วยตาม้า |
ถ้าคุณถูกโจมตีด้วยหมากกดหัว ให้รับมือด้วยหมากตาม้า |
| ถ้าเอาชนะไม่ได้ จงยอมตายอย่างห้าวหาญ |
|
| เล่นช้าชนะช้า เล่นเร็วแพ้เร็ว |
ค่อย ๆ คิดให้รอบคอบ |
| ในสถานการณ์ที่ไม่มีเหตุผล หมากที่ขาดเหตุผลนั่นแหละมีเหตุผล |
หมายถึง หมากเด็ด (เทะสึจิ) |
| จงขยายตัวออกจากหมากล้อมมุมแบบตั้งฉาก |
การล้อมมุม ก็เหมือนกำแพง ซึ่งการขยายตัวในแนวตั้งฉาก ออกจากกำแพง เพราะมันเป็นทิศทางหลักในการขยายตัว |
| ก่อนที่คุณจะชกใคร คุณต้องกำหมัดเสียก่อน |
ก่อนที่คุณจะโจมตี คุณต้องเตรียมตัวให้พร้อมก่อน |
| โจมตีให้ใช้ตาม้า หนีให้กระโดด 1 เส้น |
ถ้าจะโจมตีคู่ต่อสู้ให้ใช้หมากตาม้า ถ้าจะหนีจากการโจมตีให้กระโดดตรง ๆ 1 เส้น |
| บนเส้นที่ 2 ...หกตาย แปดรอด |
กลุ่มหมากที่หมากเรียงกันอยู่บนเส้นที่ 2 ...กลุ่มที่มี 6 หมากจะตาย ...กลุ่มที่มี 8 หมากจะรอด (เพราะสร้าง 2 ห้องได้) |
| บนเส้นที่ 3 ...สี่ตาย หกรอด |
กลุ่มหมากที่หมากเรียงกันอยู่บนเส้นที่ 3 ...กลุ่มที่มี 4 หมากจะตาย ...กลุ่มที่มี 6 หมากจะรอด (เพราะสร้าง 2 ห้องได้) |
| บนเส้นที่ 3 ที่มุม 5 เม็ดเรียงกันรอด |
ถ้าอยู่ที่มุม หมาก 5 เม็ดเรียงกันบนเส้นที่ 3 จะสามารถสร้าง 2 ห้องได้ |
| อย่าให้หมากของคุณถูกล้อม |
ข้อนี้เข้าใจได้ง่ายมากครับ |
| การลดทอนกรอบดินแดนคู่ต่อสู้ ดีพอ ๆ กับการบุกรุก |
|
| มีแต่มือสมัครเล่นเท่านั้นที่ชอบเอาเยี่ยงอย่างคนอื่น |
|
| การล้อมมุม ย่อมมุ่งหวังการขยายตัวไปตามด้านข้าง |
คุณค่าของการล้อมมุม ก็คือ ใช้เป็นฐานในการขยายตัวออกตามข้างกระดาน |
| เส้นที่ 4 เป็นเส้นของการพัฒนา ...เส้นที่ 3 เป็นเส้นของความสมบูรณ์แบบ |
เพราะหมากบนเส้นที่ 4 อยู่สูง สามารถสร้างอิทธิพลได้ดี และพัฒนาได้อย่างรวดเร็ว ...ส่วนเส้นที่ 3 อยู่ต่ำ สามารถสร้างพื้นที่ได้มั่นคงกว่า แต่ในเชิงอิทธิพล จะด้อยกว่าเส้นที่ 4 |
| จงสร้างกรอบดินแดนให้เหมือนสร้างกล่อง |
การสร้างกรอบดินแดนให้มีรูปร่างสมดุลย์ ย่อมดูแลได้ง่าย |
| สามเหลี่ยมว่างเปล่า เป็นหมากรูปร่างเลว |
|
| ปงนุกิ มีค่า 30 คะแนน |
ปงนุกิ เป็นกลุ่มหมากที่มีรูปร่างดีมาก ...ถ้ามันอยู่ที่มุมหรือข้างกระดาน มันสามารถ สร้าง 2 ห้องให้กลุ่ม ด้วยการเล่นเพียงไม่กี่ครั้ง ถ้ามันอยู่กลางกระดาน มันจะแผ่อำนาจอิทธิพลออกไปรอบทิศทาง ...จึงมีสุภาษิตเปรียบเทียบว่า ปงนุกิมีค่าถึง 30 คะแนน |
| บันไดแต่ละขั้นมีค่า 7 คะแนน |
|
| อย่าเล่นโกะ ถ้าคุณไม่เข้าใจการจับกินตามแนวขั้นบันได |
|
| จงโจมตีโดยให้คู่ต่อสู้หนีเข้าไปหากลุ่มอิทธิพล |
|
| จงลดทอนกรอบดินแดนขนาดใหญ่อย่างนุ่มนวล |
|
| ต้องปกป้องดูแลกลุ่มที่อ่อนแอ ไม่ใช่กลุ่มที่แข็งแรง |
กลุ่มที่แข็งแรงไม่ต้องการการดูแลอีก ...กลุ่มอ่อนแอต่างหาก |
| หมากที่เรียบง่ายที่สุด นั่นแหละเยี่ยมที่สุด |
|
| สิ่งแปลกประหลาดมักเกิดที่จุด 1-2 |
เพราะมันอยู่ใกล้มุม สิ่งแปลกประหลาดในสุภาษิต เกิดจากคุณสมบัติของมุม |
| จงเล่นที่ศูนย์กลาง ในสถานการณ์ที่เป็นสมมาตร |
|
| คัมภีร์บอกว่าอย่าสู้รบ แต่เราจะหวังอะไรจากคัมภีร์ได้? |
|
| ปล้องไม่ไผ่ ตัดไม่ขาด |
(การเชื่อมหมากแบบปล้องไม้ไผ่) |
| กินบันไดให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ |
เพราะถ้าปล่อยไว้ คู่ต่อสู้อาจเล่นหมากหยุดบันได (Shicho-breaker) ได้ |
| หมากสองหมาก ที่ห่างกัน 2 จุด บนเส้นที่ 3 ตัดไม่ขาด |
|
| หมากลิงกระโดดตัดไม่ขาด |
|
| หมากลิงกระโดดมีค่า 8 คะแนน |
|
| หมากเดียวที่กลางกระดาน ถ้าย้ายมันไปอยู่ที่มุมจะมีค่า 10 คะแนน |
เพราะการเล่นหมากที่มุมสามารถครองพื้นที่ได้มากและแน่นอนกว่ากลางกระดาน |
| จงเล่นหมากที่ มุม -- ข้าง --- กลางกระดาน ตามลำดับ |
(สัมพันธ์กับสุภาษิตข้อที่แล้ว) เพราะที่มุมสามารถครองพื้นที่ได้มากที่สุด รองมาคือข้างกระดาน และกลางกระดาน สร้างพื้นที่ได้ยากที่สุด |
| ถ้าคู่ต่อสู้มีหมากที่อ่อนแอถึง 2 กลุ่ม จงโจมตีมันพร้อม ๆ กันไปเลย |
เพราะคู่ต่อสู้ จะต้องตัดสินใจ ว่าจะช่วยหมากกลุ่มใด และนั่นคือโอกาส ที่จะได้แสวงหากำไร จากการโจมตี |
| ขนะโคะเสียแต่เนิ่น ๆ เพื่อชนะเกมเสียไว ๆ |
|
| จงโจมตีด้วยตาม้า หนีด้วยการกระโดดตรง ๆ |
|
| ถ้าคุณมีหมากเพียงกลุ่มเดียวบนกระดาน คุณจะชนะ |
เพราะยิ่งหมากรวมเป็นกลุ่มใหญ่กลุ่มเดียวมันก็จะยิ่งแข็งแกร่ง และไม่มีวันตาย |
| กลุ่มที่น้อยกว่า 15 หมาก ถ้าได้รับอันตราย ทิ้งมันไปเสียยังได้ |
ถ้าคุณมีทางเลือกที่ดีกว่า ถึงกลุ่มมีหมากมากคุณก็สมควรทิ้งมันไปเพื่อสิ่งที่ดีกว่า |
| อย่าลดทอนอิสระภาพหมากของตัวเอง |
อย่าเล่นหมากที่ลดลมหายใจของกลุ่มหมากของคุณเอง |
| ผู้อ่อนแอกลัวโคะ ผู้แข็งแกร่งค้นหามัน |
|
| อย่านำสุภาษิตโกะไปใช้กับฝ่ายขาว |
|
| กลุ่มใหญ่ไม่มีวันตาย |
|
| การสู้รบไม่ใช่หัวใจของโกะ ควรเก็บมันไว้เป็นไพ่ใบสุดท้าย |
การสู้รบนั้น ไม่ใช่สิ่งจำเป็นต้องทำ ...การสู้รบมักจะทำให้สถานการณ์ซับซ้อนยิ่งขึ้น ถ้าเล่นหมากง่าย ๆ ได้ ก็ควรเล่นมากกว่า |
| อย่าโลภมาก |
ข้อนี้เข้าใจได้ง่ายมากครับ |
| สถานการณ์ที่คุณชนะ จงเล่นหมากที่เรียบง่าย แต่ทำให้มันซับซ้อนที่สุด |
|
| เซียนโกะไม่ต้องการสูตรมุม |
|
| ถ้าขาวได้มุมทั้งหมดดำควรยอมแพ ...ถ้าดำได้มุมทั้งหมด ดำก็ควรยอมแพ้เช่นเดิม |
ในสมัยก่อนนั้น ผู้เล่นฝ่ายขาว เป็นฝ่ายที่มีฝีมือเหนือกว่า เพราะฉะนั้น ถ้าดำได้มุมทั้ง 4 มุม ก็แสดงว่า ขาวซึ่งมีฝีมือเหนือกว่านั้น สามารถสร้างอิทธิพลแข็งแกร่งมาก ดำจึงควรยอมแพ้ ในทางตรงข้าม ถ้าดำเสีย 4 มุม ดำก็ควรยอมแพ้เช่นเดิม |
| การอะตาริที่ไม่จำเป็น มักไม่ให้ผลดี |
สัมพันธ์กับข้อที่ว่า "อย่าอะตาริแบบอัตโนมัติ" |
| ถ้าช่วงเปิดเกมคุณไม่รู้จะเล่นอย่างไรดี ...งั้นก็ล้อมมุม |
|
| อย่ามั่นใจจนเกินไปว่าคุณสามารถฆ่าหมากคู่ต่อสู้ได้ |
|
| บุคคลที่ชนะบ่อยไม่ค่อยสู้รบ |
สัมพันธ์กับสุภาษิตที่กล่าวไว้แล้วข้างต้นครับ "การสู้รบไม่ใช่หัวใจของโกะ" |
| เมื่อคู่ต่อสู้แข็งแกร่ง คุณต้แงแข็งแกร่งด้วย |
|
| ตัดเขา อย่าให้เขาตัด |
หมากกลุ่มใหญ่มีความแกร่ง หากโดนตัดเป็นกลุ่มเล็กกลุ่มน้อย พวกมันก็จะอ่อนแอลง |
| ยืนให้มั่นคงด้วย 2 เท้าที่แยกจากกัน |
หมายถึง เราต้องสร้างฐานให้หมากของเราเองโดยการ เพิ่มหมากเข้าไป ไม่ให้หมากของเราอยู่ลำพังเม็ดเดียว ให้เพิ่มหมากให้ห่างกันเพื่อเตรียมฐานในการสร้าง 2 ห้อง |
| จงทำให้หมากมีทางพัฒนาได้หลายทาง |
ถ้ามีโอกาสพัฒนาได้ทางเดียว เมื่อคู่ต่อสู้ปิดทางพัฒนาของคุณ แล้วจะเหลือทางให้พัฒนาที่ไหนได้อีกล่ะ |
| จงปิดหัวแถวหมาก 2 เม็ดโดยไม่ต้องลังเล |
การปิดหัวก็คือการปิดการพัฒนาของกลุ่มหมาก |
| จงนับข้อต่อรองก่อนสร้างโคะ |
หมายถึง ให้นับที่ข่มขู่คู่ต่อสู้ในการสู้โคะว่าชนะหรือไม่ก่อนแล้วจึงสร้างโคะ |
| งานด่วนมาก่อนงานใหญ่ |
สัมพันธ์กับสุภาษิตข้อที่กล่าวไว้แล้วข้างต้นคือ "อย่าโลภมาก" |
| ล้อมเขา อย่าให้เขาล้อม |
ฝ่ายที่ล้อมย่อมจะโจมตีแล้วตักตวงผลประโยชน์ไปเรื่อย ๆ ...ขณะที่ฝ่ายที่ถูกล้อมก็ต้องคอยดูแลตนเอง เพราะตกอยู่ในวงล้อมศัตรู และการถูกล้อมหมายถึงการถูกปิดกั้น โอกาสในการพัฒนาอน่างสิ้นเชิง |
| จะล้อมเขาให้อยู่ห่าง จะดิ้นออกจากวงล้อมให้เข้าประชิด |
เพราะการประชิดจะทำให้สถานการณ์ ชุลมุนและซับซ้อนขึ้น (เป็นจุดประสงค์ของฝ่ายที่ถูกล้อมอยู่แล้ว) ทำให้อาจจะมีโอกาสตีฝ่าออกจากวงล้อมไปได้ |
| ถ้าเล่นสูงด้านหนึ่งแล้ว จงเล่นต่ำในด้านที่เหลือ |
|
| ให้เดินออกจากกลุ่มหมากที่อ่อนแอเมื่อจะล้อมซึ่งกันและกัน |
การเดินออกจากกลุ่มหมากที่อ่อนแอ จะเป็นการสร้างความแข็งแรงให้แก่กลุ่มอ่อนแอด้วย |
| ชิดชิดด้วย ห่างห่างด้วย |
ถ้าคู่ต่อสู้ วางหมากประชิดตัวหมากเรา ให้เราเดินหมากต่อออกจากหมากที่ถูกประชิด |
| จงยอมสละส่วนน้อย เพื่อส่วนใหญ่ |
|
| หมากตาม้าใกล้ขอบกระดานตัดไม่ขาด |
|
| ในสงครามไล่ล่าซึ่งกันและกัน ฝ่ายที่มีห้องชนะ |
|
| จงเรียนรู้วิธีขโมยห้องของคู่ต่อสู้ |
|
| อย่าปล่อยให้กลุ่มล่องลอย |
กลุ่มล่องลอย คือกลุ่มที่ไม่มีฐานในการสร้าง 2 ห้อง |
| เส้นที่ 2 คือเส้นแห่งความปราชัย |
เพราะเส้นที่ 2 อยู่ต่ำเกินไป จึงไม่ควรเล่นในช่วงเปิดเกม |
| เส้นที่ 3 คือเส้นของดินแดน ...เส้นที่ 4 คือเส้นของอิทธิพล |
|
| การบุกก่อนเวลาอันควร ทำให้เสียเซนเตะ |
|
| กลุ่มที่ตาย ชนะโคะเสมอ |
|
| ผู้เล่นที่เก่งเล่นตรง ผู้เล่นที่อ่อนเล่นเฉียง |
|
| การเล่นในช่วงเปิดเกมนั้นสำคัญที่สุด แต่การเล่นช่วงปิดเกมนั้นยากที่สุด |
|
| ไม่มีมืออาชีพคนไหนไม่เชี่ยวชาญโยเสะ |
(โยเสะ หมายถึง การเล่นหมากในช่วงปิดเกม) |
| 3 จุดเป็น 1 ห้อง |
พื้นที่ว่าง 3 จุดทำให้เกิดเป็นห้องจริงแน่นอน 1 ห้อง |
| ห้องใหญ่ 4 จุดเรียงกัน รอด |
ห้องใหญ่ 4 จุดที่เรียงกันเป็นเส้นตรง สามารถสร้าง 2 ห้องได้ 100% |
